Ngày soạn: 5/10/2022
Ngày dạy: 10/10/2022
Tiết 21,22. TẬP LÀM MỘT BÀI THƠ BỐN CHỮ HOẶC NĂM CHỮ
Hoạt động của GV- HS
Dự kiến nội dung
Hoạt động 1: Khởi động
a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút
HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập
của mình. HS khắc sâu kiến thức nội dung
bài học.
b. Tổ chức thực hiện:
- GV chiếu slide 1-4 tổ chức trò chơi khởi
động bài học
- HS tham gia trả lời một số câu hỏi trắc
nghiệm ôn tập kiến thức
1. Đặc điểm hình thức nào giúp em nhận
biết đó là thơ 4 chữ?
A: mỗi dòng có 4 tiếng
B: mỗi dòng có 5 tiếng
C: mỗi dòng có 4,5 tiếng
D: mỗi dòng có 5,6 tiếng
2. Cách gieo vần ở thể thơ 4 chữ, 5 chữ ?
A: Không cần thiết phải gieo vần
B: có thể gieo nhiều vần
C: vần chân, vần lưng, vần liền, vần
cách, vần hỗn hợp
D: vần cuối dòng và vần đầu dòng
3. Bài thơ đồng dao mùa xuân (Nguyễn
Khoa Điềm )được viết theo thể thơ nào?
A: Năm chữ
B: Bảy chữ
C: Tự do
D: Bốn chữ
4. Tác giả sử dụng cách gieo vần gì trong
khổ thơ?
Cháu đi đường cháu
Chú lên đường ra
Đến nay tháng sáu
Chợt nghe tin nhà
A: vần chân
B: vần cách
C: vần lưng
D: vần hỗn hợp
- Từ chia sẻ của HS, GV dẫn dắt vào bài
học mới: Trong bài học số 1 các em đã
1

được tìm hiểu chung về thơ bốn chữ, năm I. Yêu cầu đối với bài thơ bốn chữ
chữ (khái niệm, đặc điểm, nhịp điệu...) hoặc năm chữ
Trong tiết thực hành tiếng việt hôm nay 1. Bài tập
thầy trò chúng ta sẽ cùng thực hành làm
thơ bốn chữ, năm chữ đồng thời sẽ rèn
luyện kỹ năng viết đoạn văn ghi lại cảm
xúc sau khi đọc một bài thơ bốn chữ, năm
chữ.
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức
* Mục tiêu:
- Bước đầu biết làm một bài thơ bốn chữ
hoặc năm chữ.
Tìm hiểu các yêu cầu với bài thơ
- Làm tốt bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ.
bốn chữ hoặc năm chữ
* Tổ chức thực hiện:
Hình
Số tiếng trong mỗi dòng
HĐCN 2p, chú ý phần tri thức ngữ văn ( thức
thơ: bốn tiếng hoặc năm
tr39) trả lời câu hỏi:
nghệ
tiếng.
H: Theo em khi thực hành làm một bài thuật
Các dòng thơ bắt vần với
thơ bốn chữ, năm chữ cần những yêu
nhau (vần liền, vần cách,
cầu gì? (đã được thể hiện trong SHS, phần
vần hỗn hợp).
Tri thức Ngữ văn, trang 39)
Nhịp thơ phù hợp với tinh
- GV nhận xét, đánh giá, bổ sung, chốt
thần cảm xúc.
kiến thức
Ngôn ngữ, hình ảnh dung
dị, giàu cảm xúc.
Sử dụng biện pháp tu từ để
tăng tính gợi hình, gợi
cảm.
Nội
Tình cảm, cảm xúc chân
dung
thành, hồn nhiên, phù hợp
lứa tuổi.
Thông điệp sâu sắc.
II. Tập làm một bài thơ bốn chữ
hoặc năm chữ
1. Trước khi viết

- GV hướng dẫn HS các bước chuẩn bị
sáng tác thơ, tiến hành viết, chỉnh sửa sau
khi viết
H1: Trước khi viết, chúng ta cần chuẩn
bị những gì?
H2: Em kể tên một số đề tài thường gặp
khi làm thơ bốn, năm chữ ? Cảm xúc của
2

a. Xác định đề tài và cảm xúc.
- Xác định đề tài là trả lời cho câu hỏi
(viết về cái gì)
- Ghi lại cảm xúc: yêu mến, trân trọng,
thích thú, biết ơn…

em như thế nào trước các đề tài này?
- Xác định đề tài là trả lời cho câu hỏi
(viết về cái gì)
Chọn đề tài mà em yêu thích và phù hợp
với lứa tuổi
Ví dụ: thiên nhiên, gia đình, bạn bè…
- Ghi lại cảm xúc: yêu mến, trân trọng,
thích thú, biết ơn…
- HS trả lời câu hỏi;
- GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung câu b) Tìm hình ảnh để biểu đạt cảm xúc
trả lời của bạn.
- GV nhận xét, đánh giá, bổ sung, chốt
kiến thức
- Tìm hình ảnh và thể hiện cảm xúc:

H: Sau khi lựa chọn được đề tài, em hãy
chọn một vài hình ảnh để lại trong em ấn
tượng sâu sắc hoặc xúc động nhất, liên - Liên tưởng, tưởng tượng, kết nối sự
tưởng như thế nào với những hình ảnh vật, hiện tượng trong mối quan hệ với
nhau và với con người  cảm xúc tự
này?
nhiên.
Gv hướng dẫn qua các ý cụ thể:
- Tìm hình ảnh và thể hiện cảm xúc:
+ Viết về vẻ đẹp thiên nhiên: bông hoa,
chiếc lá, giọt sương, áng mây…
+ Viết về con người: khi về nghỉ hè (hoa
phượng, trống trường…)
- Liên tưởng, tưởng tượng, kết nối sự vật, - Thể hiện cảm xúc của mình về sự vật,
hiện tượng trong mối quan hệ với nhau và hiện tượng đó...
với con người  cảm xúc tự nhiên.
+ Ví dụ: miêu tả hình ảnh áng mây có thể
liên tưởng: hình ảnh mây bay, hành trình
“du lịch” của mây.
c) Tập gieo vần
- Thể hiện cảm xúc của mình về sự vật, - Vần liền:
hiện tượng đó...
+ Mà gió đi tìm/Bay theo cánh chim
+ Gió nhớ bạn quá/ Nên gõ cửa hoài
HS HĐCĐ 3p,
H: Để tập gieo vần, em hãy tìm những
tiếng thích hợp điền vào chỗ trống trong
các dòng thơ ? t (SGK, tr.49)
Ai là bạn gió
Mà gió đi tìm
Bay theo cánh ..... (chim)
Lùa trong tán lá
3

Gió nhớ bạn ......(quá)
Nên gõ cửa hoài.
(Theo Ngân Hà, Bạn của gió)

- Vần cách: “cửa /trông mông/đợi”
- Vần hỗn hợp: “trời/trắng/thang”
2. Viết bài

Hs chia sẻ
GV nhận xét
Tiết 2
Ngày dạy:
HĐCN (7p)- chia sẻ
H. Em chọn thể thơ bốn chữ hoặc năm
chữ và tìm vần thích hợp. Hãy viết bài
thơ của mình, chia sẻ với các bạn?
Lưu ý:
*Tìm ý tưởng cho bài thơ
+ Ý tưởng có thể đến bất chợt, cũng có thể
là những sự việc, con người, cảnh sắc đã
diễn ra mà mình ấn tượng sâu sắc.
+ Suy nghĩ về ý tưởng mà mình muốn viết
(thể hiện).
+ Chọn một ý tưởng (sự việc, con
người…) mà mình tâm đắc nhất.
3. Chỉnh sửa
-* Làm bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ
- Thể hiện ý tưởng ra bằng từng dòng thơ.
- Lần lượt điền các tiếng của từng dòng
thơ.
- Cần sử dụng các biện pháp tu từ để tăng
hiệu quả nghệ thuật cho bài thơ (ẩn dụ, so
sánh, nhân hóa…)
- Chú ý giọng điệu phù hợp với nội dung,
cảm xúc mình muốn thể hiện.
- HS đọc thật kĩ bài thơ của mình, chỉnh
sửa bài viết theo bảng yêu trong phiếu gợi
ý chỉnh sửa của SGK tr.50.
- Kiểm tra xem tiếng nào, dòng nào chưa
chuẩn thì sửa lại.
- Câu nào chưa thể hiện cảm xúc cũng cần
phải sửa (thay đổi).
- Đọc diễn cảm bài thơ bằng giọng điệu
phù hợp. Sau đó dùng bảng (bên dưới) để
điều chỉnh nội dung và hình thức bài thơ.
- Chia sẻ bài thơ với người thân trong gia
đình hoặc bạn bè để mọi người góp ý giúp.
4

Sau đó lại tiếp tục điều chỉnh cho đến lúc
bản thân thấy thật ưng ý.
- HS trình bày sản phẩm
- GV nhận xét, chỉnh sửa.
Gv cung cấp cho hs một số đoạn/ bài thơ
4 , 5 chữ để hs tham khảo:
Hạt gạo làng ta
Hạt gạo làng ta 
Có vị phù sa 
Của sông Kinh Thầy 
Có hương sen thơm 
Trong hồ nước đầy 
Có lời mẹ hát 
Ngọt bùi đắng cay...
        ...............
       Trần

Đăng Khoa

Bài thơ: Trăng ơi... từ đâu đến
Trăng ơi... từ đâu đến
Thơ Trần Đăng Khoa
Trăng ơi... từ đâu đến?
Hay từ cánh rừng xa
Trăng hồng như quả chín
Lửng lơ lên trước nhà
Trăng ơi... từ đâu đến?
Hay biển xanh diệu kỳ
Trăng tròn như mắt cá
Chẳng bao giờ chớp mi
...............
Trăng ơi... từ đâu đến?
Hay từ một sân chơi
Trăng bay như quả bóng
Bạn nào đá lên trời

Hình
thức

BẢNG KIỂM
(Yêu cầu đối với bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ)
Yêu cầu đối với bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ
Đạt
Số tiếng trong mỗi dòng thơ (bốn tiếng hoặc năm tiếng).
Các dòng thơ bắt vần với nhau (vần liền, vần cách, vần
5

Chưa đạt

nghệ
thuật
Nội
dung

hỗn hợp).
Nhịp thơ phù hợp cảm xúc.
Hình ảnh để biểu đạt cảm xúc.
Biện pháp tu từ để tăng tính gợi hình, gợi cảm.
Cảm xúc của em.
Thông điệp mà em gửi gắm qua bài thơ.

4. Củng cố
H. Yêu cầu đối với bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ?
5. Hướng dẫn học bài
- Hoàn thiện bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ.
Chuẩn bị tiếp mục B. Viết một đoạn văn ghi lại cảm xúc sau khi đọc một bài thơ bốn
chữ hoặc năm chữ.

6