Ngày soạn: 18/10/2022
Ngày giảng: 22/10
Period 30,31: VB: NGƯỜI THẦY ĐẦU TIÊN
(Trích, Trin-ghi-dơ Ai-tơ-ma-tốp)

I. MỤC TIÊU
1. Năng lực
- Nhận biết và phân tích được hình ảnh người thầy người cha có tấm lòng cao cả; phản
ánh chế độ phong kiến lạc hậu với những quan niệm sai trái, nặng nề.
- Trình bày suy nghĩ, nêu và giải quyết vấn đề .
- Hợp tác, trao đổi, thảo luận về sản phẩm dự kiến.
- Giải quyết vấn đề và tư duy sáng tạo trong việc chủ động tạo lập văn bản .
2. Về phẩm chất:
- Biết bồi đắp, trân trọng tình yêu thương, lòng biết ơn.
* Yêu cầu đối với HS khá giỏi Viết được đoạn văn kể lại được câu chuyện theo
ngôi kể của nhân vật An-tư-nai (thầy Đuy-sen)
II. Phương pháp, kĩ thuật dạy học
PP dạy học theo nhóm, PP hợp tác, động não, thuyết trình, đặt câu hỏi
III. Phương tiện, thiết bị dạy học
1. Chuẩn bị của GV: Máy tính, máy chiếu, giáo án, …
2. HS: Soạn bài, vở ghi, sgk,…
IV. Tiến trình dạy học
1. Ổn định tổ chức
2. Kiểm tra đầu giờ: Trình bày đặc sắc về nội dung và nghệ thuật VB “Vừa nhắm
mắt vừa mở cửa sổ”
3. Bài mới:
HĐ 1: Khởi động (5')
a. Mục tiêu: 
- Tạo hứng thú cho học sinh, thu hút học sinh sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập
của mình.
- Học sinh khắc sâu kiến thức nội dung bài học.
+ Trình chiếu hình ảnh, cho hs xem tranh ảnh : Hình ảnh về tình cảm thầy cô dành
cho học sinh.
+ Nêu cảm nhận của em về những bức tranh đó?
HS chia sẻ
GV dẫn dắt
Đối với nhiều người, thời niên thiếu là một dấu ấn khó phai trong cuộc đời. Và
trong những ngày chập chững bước đi đầu tiên ấy, người ta sẽ không thể nào quên những
bàn tay đã dìu dắt họ đi trên con đường kiến thức của nhân loại. Cho dù ngày hôm nay,
mỗi người trong chúng ta có thể đã thành đạt về một phương diện nào đó, có địa vị trong
xã hội, song dù ở bất cứ nơi nào, trong sâu thẳm tâm hồn ta vẫn sáng chói hình ảnh của
những người thầy đã từng dạy dỗ, dìu dắt ta trong mỗi chặng đường. 

Tác phẩm “Người thầy đầu tiên” của Đại văn hào Trin-ghi-dơ Ai-tơ-ma-tốp là một tác
phẩm nằm trong dòng cảm xúc đó. Tác phẩm này đã được đưa vào giảng dạy ở nhiều
nước trên thế giới trong đó có Việt Nam. Vậy tình yêu thương của thầy Đuy-sen dành cho
học trò và lòng biết ơn của An-tư-nai đối với người thầy đầu tiên của mình như thế nào, cô
và các em cùng đi tìm hiểu bài học hôm nay.
HD của GV và HS
Nội dung cần đạt
2. HĐ 2: Khám phá văn bản
I. Đọc, tìm hiểu chung
Mục tiêu:
- Nhận biết và phân tích được hình ảnh người thầy
người cha có tấm lòng cao cả; phản ánh chế độ
phong kiến lạc hậu với những quan niệm sai trái,
nặng nề.
- Trình bày suy nghĩ, nêu và giải quyết vấn đề .
- Hợp tác, trao đổi, thảo luận về sản phẩm dự kiến.
- Giải quyết vấn đề và tư duy sáng tạo trong việc
chủ động tạo lập văn bản .
- Biết bồi đắp, trân trọng tình yêu thương, lòng
biết ơn.
H. Nêu cách đọc văn bản?
+ đọc diễn cảm, ngắt nghỉ đúng chỗ, phân biệt lời
người kể chuyện và lời nhân vật, ngôi kể thứ nhất
xưng “tôi” trong 4 phần.
+ GV hướng dẫn HS chú ý về các câu hỏi suy luận
HS đọc một đoạn yêu thích?
H: Đọc xong văn bản, em thấy ấn tượng với vấn
nhân vật nào nhất?
HĐCN2p, CS
H. Hãy tóm tắt văn bản?
HS tóm tắt VB
Truyện kể về nhân vật chính là An-tư-nai, một cô
bé mồ côi, phải sống với gia đình chú thím, bị đối
xử tàn nhẫn,... Thầy Đuy-sen đã kiên trì dạy Antư-nai học chữ; hết lòng bảo vệ và giúp An-tư-nai
có cơ hội lên thành phố tiếp tục việc học hành.
An-tư-nai rất yêu quý thầy Đuy-sen nhưng do
hoàn cảnh, thầy trò phải xa cách rồi bặt tin nhau.
Mấy chục năm sau, An-tư-nai đã là một viện sĩ, trở
về thăm làng và gặp lại người thầy đầu tiên của
mình trong một tình huống rất éo le. Bà đã viết thư
nhờ người họa sĩ đồng hương kể lại câu chuyện về
thầy Đuy-sen như một hành động chuộc lỗi.

Sử dụng PP lớp học đảo ngược
HĐCN3p, CS
H. Trình bày hiểu biết của em về tác giả, tác
phẩm (Hoàn cảnh sáng tác, thể loại, PTBĐ,
ngôi kể, tác dụng việc thay đổi ngôi kể)?
- HS chia sẻ
- GV mở rộng:
+ Hoạt động văn học của Ai- tơ – ma-tốp bắt đầu
từ năm 1952, khi ông là sinh viên Trường Đại học
Nông nghiệp Cư-rơ-gư-xtan. Từ năm 1956 đến
năm 1958 ông học Trường viết văn M. Goóc-ki ở
Mát-xcơ-va. Sau khi tốt nghiệp (1959), Ai-ma-tốp
làm phóng viên báo Sự thật thường trú tại Cư-rơgư-xtan.
+ Đề tài chủ yếu trong các truyện ngắn của Ai- tơ
- ma-tốp là cuộc sống khắc nghiệt nhưng cũng đầy
chất lãng mạn của người dân vùng đồi núi Cư-rơgư-xtan, tình yêu, tình bạn, tinh thần dũng cảm
vượt qua những thử thách hi sinh thời chiến tranh,
thái độ tích cực đấu tranh của tầng lớp thanh niên,
trước hết là nữ thanh niên để thoát khỏi sự ràng
buộc của những tập tục lạc hậu.

1. Tác giả

– 2004: Ông được nhận danh hiệu
“Giáo sư danh dự” của trường Đại
học tổng hợp quốc gia Mat-xcơva.

2. Tác phẩm
a. Hoàn cảnh sáng tác
- Sáng tác năm 1962.
- Bối cảnh: truyện lấy bối cảnh
cuộc sống ở một vùng quê miền
núi còn rất lạc hậu ở Cư-rơ-gư-dơxtan vào những năm đầu thế kỉ
XX.
H. Khi tìm hiểu thể loại truyện ngăn em cần lưu b. Thể loại: truyện ngắn
ý điều gì?
c. Phương thức biểu đạt: Tự sự
HĐCN2p, CS
c. Ngôi kể: thứ nhất xưng “tôi”
H. Xác định ngôi kể? Mối quan hệ giữa các ( có sự thay đổi nhân vật).
nhân vật kể chuyện? Tác dụng việc thay đổi
ngôi kể?
- Người kể phần (1)(4): người họa sĩ
- Người kể phần (2)(3): An-tư-nai
- Các nhân vật người kể chuyện trong đoạn trích
có mối quan hệ đồng hương với nhau. Họ đều sinh
ra và lớn lên ở làng Ku-ku-rêu; hiện cùng sống ở
Mát-xcơ-va và có quen biết nhau. Họ cùng được
mời về dự lễ khánh thành ngôi trường mới của quê
hương

=> Giúp người đọc có thể theo dõi linh hoạt câu
chuyện được soi chiếu từ nhiều chiều, trở nên
phong phú, hấp dẫn, chứa đựng nhiều ý nghĩa hơn.
HĐCN 2p, CS
H. Có thể chia văn bản này ra làm mấy phần?
Nêu nội dung của từng phần?
* Bố cục: 4 phần
- Phần 1: từ “Mùa thu năm ngoái” … “kể hết
chuyện này”: Lời kể của người họa sĩ về bức thư
của An-tư-nai.
- Phần 2: tiếp theo đến “rảo bước về làng”: Lần
gặp mặt đầu tiên giữa thầy Đuy-sen và An-tư-nai.
- Phần 3: tiếp theo đến “nghe thầy Đuy-sen giảng
bài”: Hình ảnh thầy Đuy-sen trong kí ức An-tư-nai
- Phần 4: còn lại: Những trăn trở trong lòng người
họa sĩ khi nghĩ về thầy Đuy-sen và An-tư-nai

H. Hình ảnh người thầy Đuy -sen hiện lên qua
lời kể, cảm xúc, suy nghĩ của nhân vật nào?
1. Hình ảnh thầy Đuy-sen
- An -tư nai
HĐCĐ3p
Theo dõi đoạn “Chúng tôi ngồi cạnh những bao ki
giắc…về làng”, “Nhưng có ai chịu nghe lời một
con bé dại như tôi……giảng bài”
H. Tìm những chi tiết tiêu biểu miêu tả thầy
Đuy-sen (Ngôn ngữ, hành động, tính cách)?
H. Em có nhận xét gì về NT kể chuyện? Tác
dụng? (Cảm nhận của em về thầy Đuy-sen)?
- HS CS
- Ngôn ngữ đối thoại: 
+ Trò chuyện, thuyết phục các em nhỏ đi học.
+ Động viên, khích lệ An-tư-nai,...
- Hành động: 
+ Một mình sửa sang nhà kho cũ thành lớp học.
+ Bế các em nhỏ qua suối giữa mùa đông buốt giá.
+ Kiên trì dạy chữ cho các em bất chấp hoàn cảnh
thiếu thốn, khắc nghiệt, khắc nghiệt, sự đơn độc;
mơ ước về một tương lai tươi sáng cho học trò
- Tính cách thầy Đuy-sen:
Thầy có mục đích sống cao đẹp, cương nghị, kiên
nhẫn, nhân hậu, vị tha…

- NT: Khắc họa nhân vật giản dị,
gần gũi qua hành động, ngôn ngữ,
tính cách.
- Ngôi kể số 1
Nội dung: Thầy Đuy-sen là người
có mục đích sống cao đẹp, cương
HĐ chung cả lớp
nghị, kiên nhẫn, nhân hậu, đặc
H. Em có suy nghĩ gì về tình cảm thầy trò trong biệt yêu thương, hết lòng vì học
đời sống hiện nay?
trò.
HS CS
GV NX chốt: Tình cảm thầy trò là tình cảm cao
quý, thiêng liêng-> Chuyển ý
HĐ cặp đôi 5p, CS
H. Qua cuộc trò chuyện giữa các bạn nhỏ và
thầy Đuy-sen ở phần 2, Tìm chi tiết nói về hoàn
cảnh sống của An-tư-nai và miêu tả diễn biến
2. Nhân vật An-tư-nai
tâm trạng của nhân vật An-tư-nai khi gặp thầy
Đuy-sen?
GV gợi ý
HS theo dõi
“- Tôi lớn hơn các bạn gái khác…Mấy đứa bạn
tôi đỡ lời” –> Tìm chi tiết miêu tả hoàn cảnh
- Thế này nhé Đuy sen lại mủm cười ní với tôi…
chúng tôi rụt rè nói…chúng tôi phá lên cười quên
mất mọi sự (Trang 67,68?
Hoàn cảnh:
- An-tư-nai là một đứa trẻ mồ côi.
- Cô sống với chú thím khắc nghiệt.
- Gấu váy thủng để hở một mảng đầu gối
=> Cuộc sống thiếu thốn cả vật chất và tình cảm;
không được chăm sóc và yêu thương.
* Diễn biến tâm trạng khi gặp thầy Đuy-sen:
- Ban đầu thấy xấu hổ, rụt rè.
- Sau thấy lòng ấm hẳn.
- Cuối cùng căm uất với những người đã nhạo
báng thầy Đuy-sen.

- Hoàn cảnh: Mồ côi, cuộc sống
thiếu thốn cả vật chất và tình cảm;
không được chăm sóc và yêu
thương.
HĐCN2p, CS
- Diễn biến tâm trạng khi gặp
H. An-tư -nai đã dành cho thầy Đuy-sen tình thầy Đuy-sen: rụt rè, ấm lòng,

cảm như thế nào? Nhừ người thầy đầu tiên ấy,
cuộc đời An-tư -nai đã thay đổi ra sao?
* Tình cảm của An-tư-nai dành cho thầy:
- An-tư-nai đã dành cho thầy Đuy-sen tình cảm
yêu mến, ngưỡng mộ và biết ơn vì tấm lòng nhân
từ, những ý nghĩ tốt lành và những ước mơ của
thầy về tương lai cô và những đứa trẻ.
- Cô ước thầy là anh ruột của mình, tình cảm thân
thương như ruột thịt.
=> Vì vậy, khi trở về thành phố An-tư-nai đã khẩn
khoản người họa sĩ kể về thầy Đuy-sen.

HĐ chung cả lớp
H. Ở phần 4 nhân vật người họa sĩ đã có những
ý tưởng gì cho bức tranh vẽ thầy Đuy-sen?Em
ủng hộ ý tưởng nào của họa sĩ?
- Ý tưởng:
+ Vẽ hai cây phong thầy Đuy-sen và An-tư-nai
trồng, cùng đứa trẻ với đôi mắt hân hoan nhìn vào
cõi xa xăm kì ảo.
+ Vẽ cảnh tượng thầy Đuy-sen bế trẻ em qua con
suối mùa đông.
+ Vẽ khoảnh khắc thầy Đuy-sen tiễn An-tư-nai lên
tỉnh, sao cho bức tranh ấy diễn tả được tiếng gội
cất lên từ tâm hồn Đuy-sen mà đến nay An-tư-nai
vẫn còn nghe vẳng lại, sẽ vang dội mãi trong lòng
mỗi người.
- Em ủng hộ ý tưởng vẽ người thầy giáo tiễn Antư-nai lên tỉnh vì nó thể hiện được mong muốn của
người họa sĩ sao cho bức tranh ấy giống như tiếng
gọi của thầy Đuy-sen mà cho đến nay vẫn còn
vẳng lại, vang dội trong lòng mỗi người.
GV: Qua chi tiết trên chúng ta cảm nhận sâu sắc
tình cảm của người kể chuyện đối với thầy Đuysen và câu chuyện ấm áp về tình thầy trò giữa thầy
Đuy-sen và An -tư -nai: Cảm phục, biết ơn thầy
Đuy-sen, xúc động trân trọng tình nghĩ thầy trò.
HĐ3: HD tổng kết
Mục tiêu: Rút ra những nét đặc sắc về nội dung
và nghệ thuật của truyện?

căm phẫn với những người đã nhạ
báng thấy Đuy-sen

- Tình cảm với thầy Đuy-sen:
yêu mến, ngưỡng mộ, khâm phục
và biết ơn thầy.
3. Những trăn trở trong lòng
người họa sĩ khi nghĩ về thầy
Đuy-sen và An-tư-nai

- Vẽ bức tranh vè thầy Đuy-sen là
một hành động tri ân sâu sắc của
họa sĩ với người thầy đáng kính.
III. Tổng kết
1. Nghệ thuật:
+ Chuyển đổi nhân vật người kế
chuyện linh động, độc đáo.
+ Ngôn ngữ đối thoại của các
nhân vật gần gũi

HĐ chung cả lớp
+ Khắc họa nhân vật qua hành
H. Trình bày đặc sắc nghệ thuật và nội dung động, ngôn ngữ, tính cách.
của truyện?
2. Nội dung:
- HS chia sẻ
Ca ngợi thầy Đuy-sen – một
- Gv nx, chốt
người thầy tâm huyết, tận tụy, hết
lòng vì học trò, người đã vun
trồng ước mơ, hi vọng cho những
học trò nhỏ, người đã làm thay đổi
cuộc đồi An-tư-nai.
IV. Luyện tập
Viết đoạn văn

HĐ 4: HD luyện tập
Mục tiêu:
- HS viết được đoạn văn phần 1, hoặc 4 theo ngôi
kể số 3
HĐCN 7p, CS
H. Viết đoạn văn 5-7 câu kể lại nội dung của
phần 1 hoặc phần 4 văn bản “Người thầy đầu
tiên” bằng lời kể của người kể chuyện ở ngôi số
3.
- HS viết
- CS bài viết, nx,
- GV nx, đánh giá
- Đảm bảo nội dung, thay đổi ngôi kể “Tôi”-> ông
họa sĩ
4. Củng cố:
Trình bày đặc sắc nghệ thuật và nội dung của truyện?
5. Hướng dẫn học bài:
Bài cũ:
+ Tóm tắt VB
+ Nắm chắc nghệ thuật, nội dung.
+ Viết đoạn văn cảm nhận về thầy Đuy-sen
- Chuẩn bị bài: Phó từ
Yêu cầu: Đọc và trả lời các câu hỏi.