CHỦ ĐỀ 6: TẾ BÀO – ĐƠN VỊ CƠ SỞ CỦA SỰ SỐNG

Tiết 20,21,22
- Bài 17: TẾ BÀO

Cho biết đơn vị cấu trúc nên tổ ong, ngôi nhà?

Tế
bào
da
người

Tế bào Thịt lá

Tế bào biểu bì
vảy hành tây

Trong cơ thể sống, đơn vị cấu trúc, chức năng đó là gì?

I. Khái quát chung về tế bào
Quan sát hình 17.2; 17.3
1. Nhận xét về kích thước và hình dạng của tế bào? Cho ví dụ minh họa?
2. Sự khác nhau về kích thước và hình dạng có ý nghĩa gì đối với sinh vật?

1.Tế bào là gì

- TB là đơn vị cấu trúc của sự sống. Các sinh vật đều được tạo
nên từ TB
2. Hình dạng, kích thước của 1 số loại TB
- Tế bào có kích thước nhỏ, phần lớn đều được quan sát dưới kính
hiển vi.
- Tế bào có nhiều hình dạng khác nhau: hình que, hình cầu, hình đĩa,
hình sợi, hình sao, hình thoi...
- Mỗi loại tế bào có kích thước và hình dạng khác nhau để thực hiện
các chức năng khác nhau đặc trưng của sự sống.

KIỂM TRA BÀI CŨ

1. Nhận xét về kích thước và hình dạng của tế bào? Cho ví dụ minh họa?
2. Sự khác nhau về kích thước và hình dạng có ý nghĩa gì đối với sinh vật?

Các thành phần chính của tế bào

Cấu tạo của Tế bào động vật và tế bào thực vật giống và khác nhau
như thế nào?

Kể tên các thành phần chính của tế bào
TẾ BÀO NHÂN SƠ

TẾ BÀO NHÂN THỰC

3. Cấu tạo của TB
a. Cấu tạo của TB động vật và TB thực vật
- Tế bào được cấu tạo từ 3 thành phần chính:
+ Màng sinh chất: bảo vệ và kiểm soát các chất đi vào và đi ra
khỏi TB
+ Chất tế bào: là nơi diễn ra các hoạt động sống của TB
+ Nhân tế bào: điều khiển mọi hoạt động sống của TB
- TB thực vật có bào quan lục lạp thực hiện quá trình quang
hợp.

b. Cấu tạo của TB nhân sơ và TB nhân thực
- Tế bào nhân sơ không có nhân hoàn chỉnh, chỉ có vùng
nhân và không chứa bào quan có màng
VD: vi khuẩn
- Tế bào nhân thực: có nhân và các bào quan có màng
VD: TB thực vật, TB động vật

Tìm hiểu về tế bào nhân sơ
https://youtu.be/ht2iXt0uqQs?si=AFFBvGTvmkLGrGFb
Tìm hiểu về tế bào nhân thực - Phần 1
https://youtu.be/btHIv52VMs4?si=QedvKLnSq2dpA6Ts

Tìm hiểu về tế bào nhân thực - Phần 2
https://youtu.be/eqd1JnK6N5o?si=GlWrRYp4FYEwcJ_j

LUYỆN TẬP
Câu 1. Chức năng của màng tế bào là
A) chứa vật chất di truyền, điều khiển mọi hoạt động sống của tế bào.
B) bảo vệ và kiểm soát các chất đi vào, đi ra khỏi tế bào.
C) chứa các bào quan, là nơi diễn ra các hoạt động sống của tế bào.
D) tham gia vào quá trình quang hợp của tế bào.
Câu 2. Thành phần nào có chức năng điều khiển hoạt động của tế bào
A) nhân.
B) tế bào chất.
C) màng tế bào.
D) lục lạp.

Câu 3. Thành phần chứa các bào quan, là nơi diễn ra các hoạt động sống
của tế bào
A) nhân.
B) tế bào chất.
C) màng tế bào.
D) lục lạp.
Câu 4. Hình dạng của tế bào
A) Hình cầu, hình thoi.
B) Hình đĩa, hình sợi.
C) Hình sao, hình trụ.
D) Nhiều hình dạng.

1. Tại sao thực vật có khả năng quang hợp?
2. Tại sao tế bào động vật không cần có lục lạp?
3. Virus SARS-CoV-2 là sinh vật có tế bào nhân sơ hay có tế bào
nhân thực ?
4. Theo em ở người tế bào khỏe mạnh và tế bào bị bệnh có hình
dạng giống nhau không? Nếu khác thì khác như nào? Làm thế nào
để ta có tế bào khỏe mạnh?

1.Thực vật có khả năng quang hợp vì tế bào thực vật có lục lạp –
đây là bào quan chứa sắc tố quang hợp. Sắc tố quang hợp sẽ hấp thụ
năng lượng ánh sáng để giúp cho tế bào thực vật thực hiện được chức
năng quang hợp.
2. Động vật là sinh vật dị dưỡng và chúng không thể tự sản xuất được
thức ăn, phải kiếm thức ăn từ các nguồn khác => trong cấu tạo ko cần
có lục lạp

I. Đặc điểm của tế bào
II. Các thành phần chính của tế bào

Mọi tế bào đều có cấu tạo gồm 3 thành
phần chính:màng tế bào, chất tế bào,
nhân tế bào.

I. Đặc điểm của tế bào
II. Các thành phần chính của tế bào
III. Sự lớn lên và sinh sản của tế bào

Bài 17: TẾ BÀO
III. Sự lớn lên và sinh sản của tế bào

Sơ đồ sự lớn lên và phân chia của tế bào thực vật

Sơ đồ sự lớn lên và phân chia của tế bào động vật

Kết quả từ 1 tế bào sau một lần phân chia?

- Tế bào thực hiện trao đổi chất để lớn lên, khi đạt kích thước
nhất định một số tế bào thực hiện phân chia tạo ra các tế bào
con (sự sinh sản của tế bào).
- Sự lớn lên và sinh sản của tế bào là cơ sở cho sự lớn lên của
sinh vật; giúp thay thế các tế bào bị tổn thương hoặc tế bào
chết ở sinh vật.
-> Tế bào vừa là đơn vị cấu trúc, vừa là đơn vị chức năng của
mọi cơ thể sống.

1

2

3

n
....

.... ....

....

....

....

....

.... ....

....

....

....

Quan sát hình 17.8. Hãy tính số tế bào con được tạo ra ở lần phân chia thứ 1,2,3 của
tế bào?
- Từ đó xây dựng công thức số tế bào con được tạo ra ở lần phân chia thứ n ( Từ 1 tế
bào mẹ ban đầu)?
-

Phân chia tế bào
https://youtu.be/779y7nC-jYk?si=sUy_CxIAuTUxeSdK

Quan sát clip sự lớn lên của cây Đậu: https://www.youtube.com/watch?v=taBZBZrBho8
https://www.facebook.com/chephamsinhhocsieurare/videos/s%E1%BB%B1-ph%C3%A1t-tri%E1%BB%83n
-c%E1%BB%A7a-h%E1%BA%A1t-%C4%91%E1%BA%ADu-trong-25-ng%C3%A0y/662790014512660/

Kiểm tra 15p
Đề 1
Câu 1. Nêu cấu tạo của tế
bào động vật và tế bào thực
vật. Cho biết chức năng của
từng bộ phận cấu tạo đó

Đề 2
Câu 1. Nêu cấu tạo của tế bào
động vật và tế bào thực vật.
Cho biết chức năng của từng
bộ phận cấu tạo đó

Câu 2. Có 2 tế bào tiến
hành phân chia liên tiếp 5
lần. Tính số tế bào con sinh
ra.

Câu 2. Có 4 tế bào tiến hành
phân chia liên tiếp 3 lần. Tính
số tế bào con sinh ra.

LUYỆN TẬP
Câu 1. Chức năng của màng tế bào là
A) chứa vật chất di truyền, điều khiển mọi hoạt động sống của tế bào.
B) bảo vệ và kiểm soát các chất đi vào, đi ra khỏi tế bào.
C) chứa các bào quan, là nơi diễn ra các hoạt động sống của tế bào.
D) tham gia vào quá trình quang hợp của tế bào.
Câu 2. Thành phần nào có chức năng điều khiển hoạt động của tế bào
A) nhân.
B) tế bào chất.
C) màng tế bào.
D) lục lạp.

Câu 3. Thành phần chứa các bào quan, là nơi diễn ra các hoạt động sống
của tế bào
A) nhân.
B) tế bào chất.
C) màng tế bào.
D) lục lạp.
Câu 4. Hình dạng của tế bào
A) Hình cầu, hình thoi.
B) Hình đĩa, hình sợi.
C) Hình sao, hình trụ.
D) Nhiều hình dạng.

VẬN DỤNG
1. Chứng minh được tế bào là đơn vị cấu trúc và chức năng
của cơ thể sống?
2. Giải thích được hiện tượng mọc lại đuôi ở thằn lằn?

DẶN DÒ
- Về nhà học bài, trả lời câu hỏi SGK.
- Chuẩn bị trước bài mới:

bài 18