TIẾT 41-Bài 60: LAI GIỐNG VẬT NUÔI, CÂY
TRỒNG – T3
II. Ưu thế lai
1. Hiện tượng ưu thế lai và nguyên nhân:

Hình 35. Hiện tượng ưu thế lai
a, c) Cây và bắp ngô ở 2 dòng tự thụ phấn
b) Cây và bắp của cơ thể lai F1

So sánh cây và bắp của cây lai F1 với cây và
bắp của 2 dòng tự thụ phấn?
Đặc điểm
Thân
Bắp (trái)
Hạt
Cây lai F1
so với hai
dòng tự thụ
phấn

Cao hơn,
khỏe hơn

Ưu thế lai là gì?
Cho ví dụ về ưu thế lai
ở động vật và thực vật

Dài hơn,
to hơn

Lớn hơn,
nhiều hơn

Lợn Ỉ

Lợn Đại Bạch

P: ♀ Lợn ỉ
(chống chịu tốt)

F1 :

x

Lợn Đại Bạch Ỉ

♂ Lợn Đại Bạch
(tăng trưởng nhanh,
Tỉ lệ nạc cao )

ĐB –Ỉ
- Chống chịu tốt
-Tăng trưởng nhanh
-Tỉ lệ nạc cao….

Bò vàng Thanh Hóa Bò sữa Hônsten Hà Lan

Bò lai sind

P : Bò vàng Thanh Hoá x Bò Hônsten Hà Lan
F1 :

Bò lai sind
(Chịu khí hậu nóng, cho 1000kg sữa/con/năm)

Câu 1:Tại sao khi lai giữa hai dòng thuần có kiểu
gen khác nhau, ưu thế lai biểu hiện rõ nhất?
Cơ thể lai F1 mang các cặp gen ở trạng thái dị
hợp, trong đó chỉ các gen trội có lợi được biểu
hiện.
Câu 2: Tại sao ở thế hệ F1 ưu thế lai biểu hiện
rõ nhất, sau đó giảm dần qua các thế hệ?
Muốn khắc phục cần phải làm gì?

Hình: Sự biến đổi tỉ lệ thể dị hợp và thể đồng hợp

II. Ưu thế lai
1. Hiện tượng ưu thế lai và nguyên nhân:
- Ưu thế lai là hiện tượng cơ thể lai F1 có sức sống,
khả năng sinh trưởng, phát triển, sức chống chịu và
năng suất cao hơn bố, mẹ.
- Nguyên nhân: Có nhiều gen trội có lợi (Có nhiều các
cặp gen dị hợp)

2. Các phương pháp tạo ưu thế lai
Trong chọn giống cây trồng và vật nuôi người ta dùng
phương pháp nào để tạo ưu thế lai?
Cây trồng

Phương
pháp tạo
ưu thế
lai

Vật nuôi

Cây trồng
-Lai khác dòng:
-Lai khác thứ:
Ví dụ :

Phương
pháp tạo
ưu thế lai

Giống lúa DT10
OM80

x

Giống lúa

DT17
Năng suất, chất lượng gạo cao

Vật nuôi
Lai kinh tế: cho giao
phối giữa cặp vật
nuôi bố mẹ thụôc 2
dòng thuần khác
nhau rồi dùng con lai
F1 làm sản phẩm
(thương phẩm) không
dùng làm giống
Vi dụ:
Bò vàng Thanh Hoá
Bò Hônsten Hà Lan

Bò lai sind

x

Lai khác thứ

Giống lúa DT17
P:

Giống lúa DT10 x Giống lúa OM80
(Năng suất cao)

F1:

(Chất lượng cao)

DT17

(Năng suất, chất lượng gạo cao)

Lai khác dòng ( 2 dòng tự thụ phấn, rồi giao phấn)

Giống ngô lai LVN10 chịu hạn, chống đổ, kháng
sâu bệnh tốt, năng suất 8-12 tấn/ha

TIẾT 59-Bài 60: LAI GIỐNG VẬT NUÔI, CÂY
TRỒNG - T2
II. Ưu thế lai
2. Phương pháp tạo ưu thế lai:
- Cho lai giữa các dòng thuần khác nhau.

Cây bưởi da xanh

Cây bưởi Năm Roi

Bưởi không hạt

Cam không hạt

Cây nhãn

Cây cafe

Dưa hấu không hạt

Cây ớt

Đàn lợn siêu nạc

Khoanh tròn vào câu trả lời đúng nhất.
Câu 1: Để tạo ưu thế lai, khâu quan trọng đầu
tiên là gì?
a. Lai khác dòng.
b. Lai kinh tế.
c. Tạo ra các dòng thuần.
d. Lai khác thứ

Câu 2: Ở cây trồng, biện pháp nào được sử dụng để
duy trì ưu thế lai?

a. F1 ®­îc lai trë l¹i víi bè hoÆc mÑ.
b. Cho F1 lai víi nhau.
c. Dïng ph­¬ng ph¸p gi©m, chiÕt, ghÐp.
d. Dïng ph­¬ng ph¸p nu«i cÊy m«.